Aktualności 2023-3

       20 lat (2003-2023) działalności Małopolskiego Związku
                Regionalnych Towarzystw Kultury w Krakowie
         Jubileuszowe spotkanie w Wieliczce 30 września 2023 roku

30.09. (sobota) 2023 r. w Wieliczce w Urzędzie Miasta i Gminy Wieliczka, w sali „Magistrat” odbyło się spotkanie towarzystw regionalnych z Małopolski zrzeszonych w Małopolskim Związku Regionalnych Towarzystw Kultury (MZRTK), który obchodzi Jubileusz 20.lecia (2003-2023). Patronat nad Jubileuszem objął Burmistrz Wieliczki Artur Kozioł. Organizatorkami uroczystości były: Barbara Miszczyk, przewodnicząca Małopolskiego Związku Regionalnych Towarzystw Kultury i Towarzystwa Przyjaciół Bronowic, Jadwiga Duda, prezes Stowarzyszenia „Klub Przyjaciół Wieliczki” (KPW) i sekretarz Zarządu MZRTK. Spotkanie rozpoczęło się o godz.11.00 projekcją filmu o Wieliczce. Barbara Miszczyk powitała przybyłych. Zebrani zaśpiewali „Rotę” Marii Konopnickiej. Gośćmi szczególnymi Jubileuszu byli: ks. Piotr Maroszek, kapelan ruchu regionalnego, prof. Grzegorz Nieć, redaktor naczelny rocznika „Małopolska - regiony - regionalizmy- małe ojczyny” (do tej pory ukazały się 24 tomy „Małopolski…”) i prof. Leszek Zinkow, syn śp. Gerarda z KPW, Iwona Górny, redaktor wydawniczy „Małopolski” i Joanna Grzeszczuk z redakcji rocznika z Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Krakowie, Joanna Boduch, koordynator Starostwa w Wieliczce ds. organizacji pozarządowych, członek KPW. W spotkaniu uczestniczyły z 17-tu zrzeszonych w MZRTK, delegacje 13.tu towarzystw/stowarzyszeń: 1. Brzeskiego Towarzystwo GRYF: prezes Mieczysław Mietła i dr Piotr Duda, członek Zarządu, 2. Łagiewnickiego Towarzystwa Kulturalnego z prezes Zytą Wawrzyńczyk-Kopia, 3. Racławickiego Towarzystwa Kulturalnego z prezesem Eugeniuszem Skoczeniem, 4. Towarzystwa Przyjaciół Bronowic z przewodniczącą Barbarą Miszczyk, 5. Stowarzyszenia Folklorystycznego Teatr Regionalny w Krakowie z siedzibą w Modlnicy z Marią Magdaleną Pawłowską, Małgorzatą i Karolem Frątczak, Jadwigą Kołodziej, 6. Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Krzeszowickiej: Stanisławem Klichem prezesem w latach 1990-2007, Grażyną Palczewską, Dorotą Strojnowską, Małgorzatą Zimoń, 7. Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Trzebińskiej „COR” z prezesem Witoldem Siemkiem i członkami Zarządu: Małgorzatą Ropką i Rafałem Wielgusem, 8. Towarzystwa Miłośników Świątnik Górnych z prezes Aleksandrą Nocuń,
9. Towarzystwa Miłośników Ziemi Jadownickiej z prezesem Jerzym Świerczkiem z żoną Elżbietą, Teresą Mizioł, Józefem Węgrzynem, 10. Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Niepołomickiej: Aleksander Hytroś, Halina Ledwożyt, 11. Towarzystwa Miłośników Ziemi Zatorskiej: Elżbieta i Dariusz Olszakowie, 12. Towarzystwo Przyjaciół Kalwarii Zebrzydowskiej z prezes Krystyną Dudą i Marią Polak, 13. Stowarzyszenie „Klub Przyjaciół Wieliczki” gospodarze uroczystości w składzie:
1. Jadwiga Duda, prezes Zarządu, 2. Aleksandra Pasek, v-ce prezes, 3. Hanna Kozioł, sekretarz, 4. Maria Gurgul,
5. Elżbieta Kawecka-Cebula, członkinie, 6. Jan Matzke, przewodniczący Sądu Koleżeńskiego 7. Halina Dyląg, członek Sądu Koleżeńskiego, 8. Joanna Boduch, 9.Marta Borowiec, 10. Stasia Cygankiewicz, 11. Marian Dyląg, 12. Alojzja Dudek, 13.Marta Lelito, 14.Natalia Soran Maluty, 15. Marian Sipióra, 16. Bogumił Tryjański, prezes Fundacji Wydawnictwo im. Jana Czerneckiego w Krakowie. Następnie Stanisław Klich, v-ce prezes MZRTK wygłosił prelekcje pt. „Geneza i powstanie Małopolskiego Związku Regionalnych Towarzystw Kultury” i zaprezentował Informator MZRTK pt. „Regionalistę Małopolski” nr 21 wydany pod jego redakcją we wrześniu 2023 r. Barbara Miszczyk rozdała gościom egzemplarze „Regionalisty…nr 21. Kolejno Eugeniusz Skoczeń przedstawił wydarzenia w Radzie Krajowej Ruchu Stowarzyszeń Regionalnych RP (RSR RP) w Warszawie w skład której z MZRTK weszli Barbara Miszczyk i Piotr Duda. Wręczył wymienionym Statut RSR RP.
Głos zabrał ksiądz Piotr Maroszek na temat śp. księdza Władysława Pilarczyka (1931-2015) organizatora MZRTK i jego prezesa w latach 2003-2010. Wypowiedź zakończył modlitwą „Anioł Pański” w intencji zmarłych i żyjących członków MZRTK. Panie ze stołówki szkolnej przy Szkole Podstawowej nr 2 w Wieliczce pod kierunkiem właścicielki Danuty Idzi podały wszystkim obiad i deser. Po posiłku Barbara Miszczyk odczytała list przysłany z okazji Jubileuszu 20. lecia MZRTK od Bożeny Konikowskiej, przewodniczącej Rady Krajowej Ruchu Stowarzyszeń Regionalnych RP i przyjmowała od delegacji ww. stowarzyszeń i towarzystw gratulacje, życzenia, kwiaty, upominki min. od prof. Grzegorza Niecia i redakcji rocznika „Małopolska…” od Brzeskiego Towarzystwa GRYF MZRTK otrzymał „Kroniki Powiatu Brzeskiego”, w sześciu tomach, autorstwa Jana Burlikowskiego. Joanna Grzeszczuk odczytała list gratulacyjny od Jerzego Woźniakiewicza, dyrektora Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Krakowie, a także złożyła Jadwidze Dudzie podziękowanie za organizację Jubileuszu MZRTK w Wieliczce. Prezes KPW zaprosiła zebranych na 44 spotkanie „Wieliczka-Wieliczanie” Bis!, które odbędzie się
25 października o godz. 16.00 w sali „Magistrat” i nosi tytuł „Włodzimierz Tetmajer (1861-1923) artysta-malarz, społecznik z Bronowic. Wydarzenie wchodzi w cykl spotkań „Wieliczka-Wieliczanie” Bis!, które Stowarzyszenie Klub Przyjaciół Wieliczki organizuje w czwartą środę miesiąca. W spotkaniu uczestniczyło 50. osób. Każdy gość otrzymał woreczek soli darowany przez Michała Roehlicha, prezesa Kopalni Soli Wieliczka-Turystyka oraz długopis, mapkę z planem i zabytkami Wieliczki od władz miasta. O Jubileuszu 45.lecia wpisu Kopalni Soli Wieliczka na I Listę Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Przyrodniczego UNESCO każdy mógł przeczytać zabierając pismo „Solankę” a o 42 spotkaniu „Wieliczka-Wieliczanie” Bis! we wrześniowym numerze „Głosu Wielickiego”. Do zabrania był także: zeszyt 20 „Regionalisty Małopolski” i tomy 22, 23, 24 rocznika „Małopolska…”, które do sali „Magistrat” z Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Krakowie przy ul. Rajskiej, gdzie znajduje się siedziba MZRT, przywiózł Krzysztof Kasprzyk, skarbnik MZRTK i członek KPW. Wykonano wspólne zdjęcie biorących udział w Jubileuszu. Uczestnicy obchodów jubileuszowych opuścili „Magistrat” w strugach deszczu i w dwóch grupach udali się na zwiedzanie Zamku Żupnego zarządzanego przez Muzeum Żup Krakowskich. Jan Godłowski, dyrektor Muzeum obdarował nas bezpłatnymi biletami na ekspozycję w zamku. Oprowadzały nas: Magdalena Waśniowska-Nowak, prezes Towarzystwa Przyjaciół MŻKW , członek KPW i Magdalena Grabowska. Następnie udano się do kościoła parafialnego pw. św. Klemensa - był ślub więc nie nawiedzono świątyni. Obfity deszcz pokrzyżował plany zwiedzania wielickiego rynku i starówki. 15-to osobowa grupa po poznaniu zamku udała się do Mediateki. Zwiedzaliśmy obiekt pod kierunkiem Piotra Sionko, dyrektora Miejskiej Biblioteki w Wieliczce. Zwiedzanie zakończono o 16.30. Wdzięczni jesteśmy Stanisławowi Klichowi za wydanie Informatora MZRTK „Regionalista Małopolski” zeszyt 21. Dziękujemy Burmistrzowi Wieliczki za Patronat Honorowy nad Jubileuszem 20. lecia MZRT w Wieliczce oraz za ufundowanie obiadu, Paniom ze stołówki szkolnej za jego przygotowanie i podanie, Magdalenie Golonce, Justynie Kozioł z Urzędu Miasta i Gminy Wieliczka za okazaną pomoc, dyrektorowi MŻKW za bezpłatne udostepnienie zamku a przewodniczkom za oprowadzanie, dyrektorowi Piotrowi Sionko za możliwość zwiedzenia gmachu Mediateki i Biblioteki Miejskiej, Małgorzacie Łyżczarz za przygotowanie sali „Magistrat’ i opiekę nad szatnią. Przebieg spotkania fotografowali m.in. Jadwiga Duda, Maria Gurgul, Stanisław Klich, Aleksandra Pasek.

       Opracowała Jadwiga Duda
              Foto: Stanisław Klich

 
 
 
 
 
 
 
 

      "Regionalista Małopolski" Nr 21/2023
        Informator Malopolskiego Związku RTK

 
 
 
 

          B O Ż E  N A R O D Z E N I E   2023

Życzenia od Małopolskiego Związku RTK do Towarzystw Regionalnych i Regionalistów

 

Życzenia od Towarzystw Regionalnych i Regionalistów dla Małopolskiego Związku RTK 
 

Płomień Pamięci dla zmarłych regionalistów z Małopolskiego Związku RTK 

 

         Z A P R O S Z E N I E  do Wieliczki
       45 Spotkanie "Wieliczka-Wieliczanie" Bis!

p.t. „PRO MEMORIA Zygmunt Kawecki, żołnierz Armii Krajowej ps. „Mars”, nauczyciel akademicki, profesor i Doktor Honoris Causa Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, specjalista w dziedzinie transportu linowego, prezes Klubu Przyjaciół Wieliczki w latach 1984-2002 - w 20 rocznicę śmierci (2003-2023)”.

29.11.(środa) 2023 r. w Wieliczce w Urzędzie Miasta i Gminy Wieliczka w sali „Magistrat” odbyło się 45 spotkanie z cyklu „Wieliczka-Wieliczanie” Bis! p.t. „PRO MEMORIA Zygmunt Kawecki, żołnierz Armii Krajowej ps. „Mars”, nauczyciel akademicki, profesor i Doktor Honoris Causa Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, specjalista w dziedzinie transportu linowego, prezes Klubu Przyjaciół Wieliczki w latach 1984-2002 - w 20 rocznicę śmierci (2003-2023)”. Spotkanie zorganizowało Stowarzyszenie „Klub Przyjaciół Wieliczki” (KPW) we współpracy z rodziną ś. p. Zygmunta Kaweckiego, Akademią Górniczo-Hutniczą im. Stanisława Staszica w Krakowie, Muzeum Armii Krajowej im. Generała Emila Fieldorfa Nila w Krakowie, Światowym Związkiem Żołnierzy Armii Krajowej na Okręg Małopolska, Kołem Wieliczka Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej. Tradycyjnie patronat nad spotkaniem objął Burmistrz Miasta i Gminy Wieliczka.
Przed spotkaniem na Cmentarzu Komunalnym w Wieliczce, nad grobem Kaweckich w kwaterze IV, rząd 9, grób 7: Barbara Kawecka-Magiera, Barbara Zapadlińska, redaktor naczelna bezpłatnej gazety „Panoramy Powiatu Wielickiego”, Szymon Hejmo, uczeń klasy II b LO w Wieliczce, delegacja KPW: Jadwiga Duda, Anna Młynarczyk, Marian Sipióra, Justyna Twardosz, delegacja Muzeum Armii Krajowej: Sylwia Walerowska-Skorut i Robert Springwald złożyli kwiaty, zapalili znicze i modlili się o pokój wieczny dla śp. prof. dr hab. inż. dr. hc. AGH Zygmunta Kaweckiego (ur.11. IV. 1919 - zm. 10.XI.2003), porucznika AK ps. Mars odznaczonego Orderem Virtuti Militarii i jego krewnych. O godz.16.00 Jadwiga Duda, prezes Stowarzyszenia „Klub Przujaciół Wieliczki”, powitała przybyłych do sali „Magistrat” uczestników 45 spotkania „Wieliczka-Wieliczanie” Bis! i przedstawiła temat spotkania. Poinformowała zebranych, że 1.11.b.r. KPW organizowało na wielickim cmentarzu 18-ta kwestę w celu zabrania funduszy na ratowanie kolejnych zabytkowych nagrobków tego cmentarza. W wyniku kwesty zebrano 23. 929 zł 06 gr. Kwestowało 173 kwestarzy w tym 18.tu członków KPW. Obecnym na sali: Annie Kisiel, skarbnik, Krzysztofowi Kasprzykowi, Janowi Matzke, Annie Ślęczce, Justynie Twardosz wręczyła dyplomy z udział w kweście od prezes KPW.
Jadwiga Duda i Anna Kisiel wręczyły prof. Januszowi Kowalowi, członkowi KPW Medal 50. lecia Stowarzyszenia „Klub Przyjaciół Wieliczki” wybity w 2016 r. Legitymację członkowskie KPW otrzymały: nr 117 - Małgorzata Łyżczarz, a nr 119 - Ewa Lelek.
Kolejno - zgodnie z programem na afiszu na 45 spotkanie „Wieliczka-Wieliczanie” Bis, który prowadząca spotkanie przygotowała w Urzędzie Miasta i Gminy Wieliczka z Łukaszem Birą - wystąpili z prelekcjami wzbogaconymi slajdami:
Janina Gaudyn, wnuczka Zygmunta Kaweckiego, członek KPW - „Wszystko zaczęło się w Wieliczce..." Zygmunt Kawecki urodził się w 11.04.1919 r Wieliczce. W pierwszych latach dzieciństwa mieszkał w sąsiedztwie szybu Górsko, do którego kolejką linową dostarczany był piasek podsadzkowy, opuszczany następnie wyciągiem szybowym do kopalni. Mały Zygmunt z zainteresowaniem oglądał pracę urządzeń transportu linowego, chętnie chodził też ze swoim ojcem, pracownikiem Kopalni Soli, do budynku szkoły górniczej w Sztygarówce, gdzie zgromadzone były modele maszyn i urządzeń mechanicznych stosowanych w kopalniach. W dzieciństwie narodziła się również jego pasja do śpiewania, zwłaszcza pieśni górniczych. Dziadek wspominał atmosferę domu rodzinnego, gdzie przy akompaniamencie fortepianowym jego matki, przyjaciel ojca z czasów studiów w Austrii, prof. Skoczylas z AGH śpiewał pieśni górnicze. Jako dorosły mężczyzna chętnie intonował w towarzystwie, zwłaszcza pieśni górnicze lub partyzanckie. Doskonale pamiętam wspólne śpiewaniu kolęd w czasie spotkań rodzinnych. /…/
Co roku brał udział w obozach harcerskich oraz różnych akcjach organizowanych przez harcerzy. Miał dużą satysfakcję, gdy jako drużynowy zorganizował jubileusz 10-lecia drużyny, którego kulminacyjnym momentem było poświęcenie sztandaru drużyny, ufundowanego ze środków zarobionych przez harcerzy. Jak wspominał przez całe życie miał w pamięci 10 Przykazań Prawa Harcerskiego oraz 10 Przykazań Bożych.
Po maturze wybrał studia na bardzo prestiżowym kierunku: Inżynieria Wojskowa w Warszawie. W bardzo trudnym, trzydniowym egzaminie uzyskał 6 lokatę na kilkuset kandydatów, co dało mu miejsce na wymarzonych studiach. We wrześniu 1937 r. rozpoczął przeszkolenie rekruckie w Modlinie, skąd w nagrodę za dobre wyniki w strzelaniu, uzyskał przepustkę do domu w okresie Wszystkich Świętych. Wtedy postanowił zrezygnować z kariery wojskowej, odbył, więc roczną służbę wojskową w Podchorążówce Saperów Rezerwy, by od 1938 r. podjąć studia na AGH w Krakowie. Wybuch wojny zastał Z. Kaweckiego w domu rodzinnym w Wieliczce. 3 września 1939 r. po usłyszeniu komunikatu radiowego o powszechnej mobilizacji, udał się w drogę do Przemyśla, gdzie miał przydział do Pułku Saperów. Nad ranem 4 września, pociąg wojskowy, którym jechał, został zbombardowany przez samolot niemiecki, w wyniku, czego został bardzo poważnie ranny.
Gdy pod koniec października dziadek mógł już chodzić, by nie dostać się w ręce Niemców, jako jeniec wojenny, w cywilnym ubraniu uciekł przez okno ze szpitala i udał się do Wieliczki. /.../
Na przełomie 1939/1940 został zwerbowany do tajnej organizacji: Korpus Obrony Polski, przyjął pseudonim „Mars”, jego zadaniem był wywiad dotyczący transportów wojsk niemieckich. W styczniu 1940 r. podjął pracę w Kopalni Soli w Wieliczce, został kreślarzem i konstruktorem w biurze technicznym u głównego mechanika.
Był jednym z dowódców plutonu Armii Krajowej (AK) w Wieliczce. Na wiosnę 1943 r. z polecenia Henryka Kozubskiego został zaproszony do przejścia do KEDYW-u i utworzenia drużyny dywersyjnej w Wieliczce. W październiku 1945 r. zgłosił się do Komisji Likwidacji AK. Po zakończeniu wojny zamieszkał w wynajętym pokoju w Krakowie i do czasu ujawnienia, pod zmienionym nazwiskiem kontynuował studia, zarabiając na życie udzielaniem korepetycji.
W czasie III roku studiów (1946) podjął pracę, jako młodszy asystent w Katedrze Urządzeń Elektrycznych w Górnictwie. Został wówczas zaangażowany do zespołu prof. Jeżewskiego i doc. Szklarskiego, zajmującego się opracowywaniem metody badania lin stalowych. Skonstruowanym, w wyniku tych prac, defektoskopem magnetycznym przez wiele lat badał polskie osobowe koleje linowe oraz wyciągi w szybach kopalnianych. Dzięki czemu m.in. przedłużono funkcjonowanie lin kolejki na Kasprowy Wierch z 12 do 32 lat. Równolegle współpracował z przemysłem: początkowo pracował w Głównym Instytucie Górniczym w Katowicach, a od 1950 r. w Biurze Projektów Górniczych w Krakowie.
Dzięki czemu m.in. przedłużono funkcjonowanie lin kolejki na Kasprowy Wierch z 12 do 32 lat. Równolegle współpracował z przemysłem: początkowo pracował w Głównym Instytucie Górniczym w Katowicach, a od 1950 r. w Biurze Projektów Górniczych w Krakowie.Jaanna Dziewońska i Zygmunt Kawecki pobrali się 17.04.1949 roku, ślub był w Kościele Mariackim w Krakowie, zamieszkali w Bytomiu, skąd dziadek dojeżdżał do pracy do Krakowa i Katowic. W 1950 r. przeprowadzili się do Wieliczki, gdzie przyszły na świat ich dzieci: Tadeusz (1950), Elżbieta (1952) oraz Barbara (1956). Pomimo iż pracował bardzo dużo, zawsze starał się znaleźć czas dla rodziny.
Z. Kawecki musiał zrezygnować z etatu w przemyśle i poświęcając się całkowicie pracy na AGH zdobywał kolejne stopnie naukowe. Angażując się także w działalność organizacyjną uczelni (dwukrotnie Prodziekan Wydziału Maszyn Górniczych i Hutniczych, następnie Dyrektor Instytutu Maszyn Górniczych, Przeróbczych i Automatyki). Transport linowy nie był jedynym obszarem zainteresowań naukowych Zygmunta Kaweckiego. Z sukcesami pracował także nad m.in. cięciem i rozdrabnianiem skał strumieniami cieczy ciągłym i przerywanym oraz za pomocą dysków elektrohydraulicznych a także pirotechnicznymi urządzeniami wyzwalającymi samo uruchomienie w spadochronach, maszynach linowych i hamulcach kolei linowych. Dorobek naukowy dziadka stanowiły m.in.: ponad 190 publikacji, w tym 8 podręczników i skryptów, oraz ok 40 zagranicznych i krajowych patentów. Ze względu na pogarszający się stan zdrowia w 1982 r. przeszedł na wcześniejszą emeryturę, co nie oznaczało rozstania z Akademią i aktywnym trybem życia. Nadal współpracował z uczelnią, uczestniczył w pracach badawczych dla przemysłu, recenzował publikacje naukowe, był aktywnym członkiem wielu komitetów i rad naukowych.
Przewodniczył Konwentowi Seniorów AGH. Poza pracą naukową angażował się w organizacje kombatanckie i społeczne. Był m.in. wieloletnim prezesem Klubu Przyjaciół Wieliczki oraz członkiem Rady konserwatorskiej ds. Kopalni Soli i Zabytków Miasta Wieliczka. Zaprojektował wyciąg krzesełkowy, który był częścią planu rewitalizacji stoku pod Baranem. Inwestycja ta nie doszła jednak do skutku. Mały model wyciągu linowego zbudował też w swoim mieszkaniu dla swoich wnuków. Gdy bywaliśmy u dziadków, pierwsze kroki zawsze kierowaliśmy do pokoju, by pobawić się rozwieszoną pomiędzy meblami kolejką. Kalendarz dziadka, zawsze był wypełniony notatkami. Za swoją działalność w AK Zygmunt Kawecki został odznaczony m.in.: Virtuti Militari V kl., Krzyżem Partyzanckim oraz dwukrotnie Krzyżem Walecznych, natomiast za działalność naukowo-badawczą został uhonorowany m.in. Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami, Brązowym (1948) i Złotym Krzyżem Zasługi (1956), Krzyżami: Kawalerskim (1972), Oficerskim(1976) i Komandorskim(1982) Orderu Odrodzenia Polski, oraz gwiazdą do Krzyża Komandorskiego OOP (1999). Senat AGH, jako wyraz uznania dorobku naukowego, technicznego i dydaktycznego, organizacyjnego oraz postawy społecznej przyznał dziadkowi najwyższe w 1993 r. odznaczenie uczelni, tytuł doktora Honoris Causa AGH. Praktycznie do samego końca regularnie bywał w swoim gabinecie na AGH, chcąc brać czynny udział w funkcjonowaniu Wydziału. Zygmunt Kawecki zmarł 10 listopada 2003 roku. 
/skrót/
   Opracowanie Jadwiga Duda

 
 
 

                                                        K O N I E C  2023 roku